cc
رررررررر
cc
رررررررر

تاریخچه نماد داروسازی (کادوسه)

تا حالا به نماد مار و عصا تو سمبل علوم پزشکی و داروسازی دقت کردید؟

این علامت از کجا آمده؟

مگر مار به عنوان یه خزنده ترسناک نیست؟ پس چرا برای نماد دارو و بهبودی بیماری به کار می‌رود؟ 

در طول تاریخ بشر، استفاده از نمادها راهی برای ارائه ایده های قدرتمند بوده است، که معنای آنها اغلب با گذشت زمان از بین می رود یا سوء تعبیر می شود.

§   با یک سری از نمادها آشنا بشیمJ

1)   مار ، که در هر فرهنگی یافت می شود، برای نماد احساسات، اعم از ترس و پرستش استفاده شده است. 

2)   مشخصه ریختن پوست آن با دایره زندگی مرتبط است و این واقعیت که سم مار نیز می تواند ماده ضدعفونی کننده باشد، آن را به یک سمبل استعاری برای دارو تبدیل کرده است.

3)   دو نماد مشهور مار که در پزشکی استفاده می شود میله Asclepius (خدای پزشکی یونان) و عصای Hermes یا Caduceus (از Pantheonیونان باستان وخدای تجارت) است.

·          میله Asclepius عصایی است که توسط یک مار در هم تنیده شده است، در حالی که Caduceus عصای کوتاهی است که توسط دو مار گره خورده است، که گاهی اوقات در بالای آن، بال وجود دارد.

! درگیری بزرگی که در سال 1928 م توسط Hettie W.H. ایجاد شد، که آیا آیا کادوکئوس یک نماد جعلی از دارو است یا خیر؟

·          در سال 293 قبل از میلاد ، طاعون، روم را ویران کرده بود. رومی ها از خدای Asclepius کمک گرفته و در آن زمان، با پیشنهاد پزشکی، طاعون بوسیله مار ریشه کن شد.

·          تا به حال ، ما در مورد رابطه Asclepius  با مارگفتیم. اما میله چطور؟ برخی بر  این باورند که میله Asclepius است.

بسیاری از محققان می گویند مار بر روی میله نشان دهنده روش استخراج کرم گینه است، که در یونان و مصر باستان استفاده می شده، چون عصا را با احتیاط وارد بافت کرده و به آرامی پیچیده تا کرم استخراج شود.

·          مار، به عنوان شفادهنده بشریت:

سرانجام میله Asclepius توسط Cross جایگزین شد و به نمادی از دارو با مار پیچ خورده در اطرافش تبدیل شد و اولین ظهور کادوکئوس، به عنوان یک نماد پزشکی، مربوط به قرن 1 تا 4 میلادی است.

و اما سم مار به عنوان پاناسه در نظر گرفته شده، و از آن در تهیه بسیاری از دارو ها استفاده می شود.

·          در قرون وسطی و رنسانس کادوکئوس به تدریج به نماد کیمیاگری و داروسازی تبدیل شد.

·          در نهایت دو چاپگر که چاپ پزشکی انجام می دادند، ارهارد راتدولت در1486 م و یوهان فروبن در 1518م، از کادوکئوس به عنوان نمادی مربوط به پزشکی استفاده کردند و اولین بار، ویلیام باتس، یک پزشک ، آن را به عنوان نشان خود پذیرفت و سپس در دوران مدرن در سال 1792 م. جوشیا فلاگ جونیور، یک دندانپزشک جراح، از آن استفاده کرد.

 و اما افسانه ها و تاریخ:

·          بین النهرین باستان:

در بابل باستان مار نمادی از باروری بوده و بازگشت مارها در بهار به معنای زندگی است.

اولین نوع کادوکئوس در مهره های استوانه ای بابل باستان یافت می شود. که یک نماد جنسی با یک سر مرد و یک سر زن به یک بدن متصل بود.

این نماد شامل دو مار بود که به دور میله ای به همراه دو گریفون (موجود افسانه ای)  درهم تنیده شده بودند.

نمایش های مشابهی از گریفون ها و دو مار پیچ خورده مجسمه سازی شده در جیرفت و ایران یافت شده که قدمت آن به سال 2500 قبل از میلاد برمی گردد.

جزء اولین ویژگی های مار: پوست اندازی آن و اعتقاد به اینکه مارها می توانند تا ابد زندگی کنند.

·          مصر باستان:

در مصر باستان رابطه تعجب آوری بین مار و شفا بخشی وجود دارد!

در سرود مناجات مصری روایت از یک کارگر آورده شده که الهه Merteseger به صورت مار به او وارد شده و بیماری وی فراموش شده است!!

·          کرت مینوای و یونان باستان:

“الهه بزرگ” مینوایی ، که با مار در هر دست نمایش داده می شده، تأکید بر سلطه او برزمین است.

·          سنت یهود:

در متون مقدس سنت یهود، مار به تصویر کشیده شده است؛ نه تنها به عنوان یک درمانگر، بلکه به عنوان یک تخریب کننده نیز هست.

1400 قبل از میلاد، مردم اسرائیل از طاعون که عامل آن مارهای سمی فرستاده شده توسط یهوه(خدای اسرائیل) بود؛ در حال مرگ بودند.

خدا ازموسی خواست كه ماري درست كند و آن را دور تیر قرار دهد، حال افراد گزیده شده وقتی به آن نگاه کنند، نجات می یابندJ

·          در نهایت، سفر ما در تاریخ نشان داد که مار:

در درجه اول، نماد مادر زمین و منبع زندگی است.

در مصر باستان، زندگی را به تصویر می کشید.

در کرت مینوی و بین النهرین، یک نماد باروری، در حالی که اولین مرجع آن به عنوان نمادی از تخریب است.

در کتاب “سقوط آدم و حوا” یافت شده است.

در نماد خدای پزشکی یونان (Asclepius) میله با مار پیچیده شده است و به معنی بهبودی بوده است.

از معالجه کرم گینه در دوران باستان نشات می گیرد.

قدمت کادوکئوس به بابل باستان برمی گردد و نمادی از آن است.

در قرن شانزدهم ، کادوکئوس به عنوان نمادی برای دارو بوجود آمد.

 و “پزشکی” از کلمه لاتین medicus گرفته شده است ، به معنی “a physician”. (که در واقع پزشک تنها یک شفا دهنده است).

 

نویسنده: سوگند رحمانی

دانشجوی ورودی 96 دانشکده داروسازی

دانشگاه علوم پزشکی تهران

نظر شما

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *